Subagents του Claude Code: Δομή, πέντε ρόλοι και ενορχήστρωση

Τι είναι ένα subagent στο Claude Code και γιατί δεν είναι «απλώς ένα ακόμα Skill»;#

Η τεκμηρίωση του Claude Code το ορίζει ως εξής:

Για να το πούμε με όρους που θα καταλάβαινε ένας επιχειρηματίας: φανταστείτε ένα μεσιτικό γραφείο. Υπάρχει ένας διευθυντής, ένας υπεύθυνος μάρκετινγκ, ένας δικηγόρος και διευθυντές πωλήσεων. Ένας υπάλληλος που εναλλάσσεται ανάμεσα σε όλους αυτούς τους ρόλους δεν αποτελεί ομάδα· είναι ένα υπερφορτωμένο άτομο. Ομάδα υπάρχει όταν κάθε άτομο έχει το δικό του πλαίσιο και πεδίο ευθύνης, ενώ ο διευθυντής αναθέτει απλώς εργασίες και συνθέτει τα αποτελέσματα.

Τα subagents στο Claude Code λειτουργούν με τον ίδιο τρόπο. Η κύρια συνομιλία είναι ο διευθυντής. Ένα subagent είναι ειδικός με περιορισμένη εργασία, δικό του πλαίσιο και σύνολο εργαλείων. Όταν μια εργασία ταιριάζει στην περιγραφή ενός ειδικού, ο διευθυντής τού την αναθέτει — και δεν χάνεται στις λεπτομέρειες.

5 στόχοι για τους οποίους η Anthropic δημιούργησε τα subagents

Η τεκμηρίωση της Anthropic παραθέτει ακριβώς πέντε λόγους για να δημιουργήσετε το δικό σας subagent:

Το πιο πρακτικό στοιχείο αυτής της λίστας για κάποιον που δεν είναι προγραμματιστής είναι ο έλεγχος κόστους. Μπορείτε να αναθέσετε μια απαιτητική ερευνητική εργασία στο οικονομικό μοντέλο Haiku, ενώ συνεχίζετε την κύρια συνομιλία στο Sonnet ή στο Opus. Η εξοικονόμηση token είναι άμεσα ανάλογη.

Ελέγξτε υποστήριξη εμφώλευσης για την εγκατεστημένη έκδοσή σας

Τα πρότυπα του οδηγού χρησιμοποιούν μία κύρια συνεδρία που αναθέτει απευθείας σε workers. Μην αντιμετωπίζετε παλιότερη τεκμηρίωση που λέει «τα subagents δεν μπορούν να δημιουργήσουν άλλα subagents» ως διαχρονικό κανόνα: η συμπεριφορά εμφώλευσης εξαρτάται από εγκατεστημένη έκδοση και επιτρεπόμενα εργαλεία. Ο ξεχωριστός οδηγός εμφωλευμένων subagents συζητά συνταγή συγκεκριμένης έκδοσης. Επαληθεύστε υποστήριξη στην εγκατάστασή σας πριν σχεδιάσετε βαθύτερη ανάθεση.

Πώς διαφέρει ένα subagent από ένα Skill, μια slash command και ένα hook;#

Ο προηγούμενος οδηγός για τα Skills εξηγεί ότι τα skills και οι slash commands στο Claude Code έχουν ουσιαστικά συγχωνευτεί σε μία μορφή. Όμως ένα subagent είναι διαφορετική οντότητα — δεν είναι απλώς «ένα μεγαλύτερο skill».

Συνοπτικός πίνακας των τεσσάρων μηχανισμών:

Ένας καλός τρόπος να το διατυπώσουμε σε έναν αγγλόφωνο οδηγό: τα skills είναι συνταγές· τα subagents είναι εξειδικευμένοι συνάδελφοι.

Put simply: skills are recipes; subagents are specialized colleagues.

Στην πράξη, λειτουργεί ως εξής: τα skills ενεργοποιούνται αυτόματα όταν η περιγραφή τους ταιριάζει με την εργασία, ενώ τα subagents καλούνται ρητά — είτε η κύρια συνομιλία αποφασίζει να αναθέσει την εργασία είτε καλείτε εσείς ένα με το όνομά του.

Δέντρο αποφάσεων: «Ποιο να επιλέξω;»

Όταν σκέφτεστε «χρειάζομαι το Claude να κάνει το Χ», περάστε το από αυτές τις τέσσερις ερωτήσεις:

1. Είναι γνώση που πρέπει να είναι πάντα διαθέσιμη; Για παράδειγμα, «μεταφράζουμε στη γλώσσα που προτιμά ο χρήστης» ή «δεν χρησιμοποιούμε μεγάλες παύλες». Βάλτε τη στο CLAUDE.md.
2. Είναι μια μεθοδολογία που ενεργοποιείται και την οποία εκτελείτε τώρα χειροκίνητα; Για παράδειγμα, «γράφω μια αναφορά πωλήσεων κάθε Δευτέρα». Δημιουργήστε ένα skill.
3. Είναι μια εργασία που θα καταναλώσει το πλαίσιο της κύριας συνομιλίας ή μπορεί να εκτελεστεί παράλληλα; Για παράδειγμα, «εκτενής έρευνα σε 30 πηγές» ή «έλεγχος ασφαλείας ενώ γράφω ένα νέο χαρακτηριστικό». Δημιουργήστε ένα subagent.
4. Χρειάζεστε αυτόματη απόκριση σε ένα συμβάν στο Claude Code; Για παράδειγμα, «εκτέλεσε τον linter μετά από κάθε Edit». Γράψτε ένα hook.

Το 90% των εργασιών ενός επιχειρηματία εμπίπτει στις δύο πρώτες κατηγορίες. Τα subagents είναι εργαλείο επόμενου επιπέδου, για όταν περνάτε από το «μία εργασία κάθε φορά» στην ενορχήστρωση.

Πού βρίσκονται τα subagents και ποιο έχει προτεραιότητα;#

Η ιεραρχία των subagents έχει πέντε επίπεδα, ταξινομημένα από την υψηλότερη στη χαμηλότερη προτεραιότητα:

Η λογική προτεραιότητας είναι ίδια με εκείνη για τα Skills και το CLAUDE.md: ο οργανισμός υπερισχύει του CLI, το CLI του έργου, το έργο των προσωπικών ρυθμίσεων και οι προσωπικές ρυθμίσεις του plugin.

Τι πρέπει να γνωρίζετε για τη φόρτωση

Τα subagents φορτώνονται όταν ξεκινά μια συνεδρία Claude Code. Αν επεξεργαστείτε χειροκίνητα ένα αρχείο agent στον δίσκο, οι αλλαγές δεν θα εφαρμοστούν μέχρι να επανεκκινήσετε τη συνεδρία. Οι αλλαγές μέσω του διαδραστικού περιβάλλοντος /agents εφαρμόζονται αμέσως.

Ένα subagent ανά πεδίο σημαίνει ένα αρχείο. Αν το .claude/agents/ περιέχει το code-reviewer.md και ένα άλλο code-reviewer.md δίπλα του (για παράδειγμα, από ένα παλιό αντίγραφο ασφαλείας), το Claude Code θα αγνοήσει σιωπηλά το ένα. Δεν θα εμφανιστεί ειδοποίηση.

Τα subagents των plugins είναι ξεχωριστή περίπτωση. Έχουν περιορισμούς ασφαλείας: δεν υποστηρίζουν τα πεδία hooks, mcpServers και permissionMode. Έτσι αποτρέπεται η εγκατάσταση ενός plugin τρίτου μέρους που θα του έδινε άδεια να εκτελεί αυθαίρετο κώδικα στον υπολογιστή σας.

Πώς είναι δομημένο ένα αρχείο subagent: frontmatter και σώμα#

Ένα ελάχιστο παράδειγμα από την επίσημη τεκμηρίωση — μόλις 9 γραμμές:

---
name: code-reviewer
description: Reviews code for quality and best practices
tools: Read, Glob, Grep
model: sonnet
---

You are a code reviewer. When invoked, analyze the code and provide
specific, actionable feedback on quality, security, and best practices.

Αυτό αρκεί. Αν ένας χρήστης πει «έλεγξε το PR μου» στην κύρια συνομιλία, το Claude αντιστοιχίζει τα «reviewer / code / quality» με την περιγραφή και αναθέτει την εργασία στο subagent. Το subagent διαβάζει το diff, συντάσσει σχόλια και επιστρέφει μια σύνοψη στην κύρια συνομιλία. Η κύρια συνομιλία δεν γεμίζει με αρχεία καταγραφής και ενδιάμεση ανάλυση.

Πλήρες σχήμα frontmatter

Το πεδίο model: haiku είναι ακριβώς αυτός ο «έλεγχος κόστους» από τη λίστα των πέντε στόχων. Αν έχετε έναν research agent που διαβάζει 50 σελίδες τεκμηρίωσης, εκτελέστε τον στο Haiku για να εξοικονομήσετε 5–7 φορές το κόστος σε σύγκριση με το Opus.

Το πεδίο isolation: worktree αντιμετωπίζει ένα σημαντικό πρόβλημα: ένα subagent κάνει δυνητικά επικίνδυνες αλλαγές (αναδόμηση, μετανάστευση), αλλά δεν θέλετε να αγγίξει το αντίγραφο εργασίας σας. Ορίστε isolation: worktree και το Claude Code δημιουργεί ένα προσωρινό αντίγραφο git του έργου· το subagent εργάζεται εκεί και επιστρέφει ένα diff για έλεγχο.

Το σώμα του αρχείου είναι το system prompt

Μετά το frontmatter ακολουθεί απλό Markdown — αυτό είναι το system prompt του subagent. Δεν απαιτείται ειδική δομή, αλλά το παρακάτω μοτίβο έχει αποδειχθεί αποτελεσματικό:

1. Ποιος είσαι — μία πρόταση: «είσαι ελεγκτής κώδικα», «είσαι ελεγκτής ασφαλείας», «είσαι συντηρητής τεκμηρίωσης».
2. Πότε καλείσαι και τι κάνεις πρώτα — οι πρώτες 2–3 ενέργειες αφού λάβεις την εργασία.
3. Μια λίστα ελέγχου ή βημάτων — 5–10 σημεία που ακολουθεί το subagent.
4. Τι επιστρέφεις — η μορφή της τελικής αναφοράς. Αυτό είναι κρίσιμο: αν δεν ορίσετε μορφή, το subagent θα συντάξει ένα «δοκίμιο» αντί για δομημένη σύνοψη.
5. Τι ΔΕΝ κάνεις — ρητοί περιορισμοί. Χωρίς αυτή την ενότητα, το subagent καταφεύγει σε αυτοσχεδιασμούς.

Διατηρήστε το σώμα του αρχείου στις 200–500 γραμμές. Αν γίνει μεγαλύτερο, μεταφέρετε τις εκτενείς αναφορές σε ξεχωριστά κοντινά αρχεία και συνδέστε τα στο prompt.

Πώς να γράψετε περιγραφή ώστε το Claude να καλεί σίγουρα το subagent σας#

Ένα συνηθισμένο πρόβλημα είναι να στήνετε ένα subagent για έλεγχο κώδικα, αλλά το Claude να κάνει τα πάντα μόνο του χωρίς να χρησιμοποιεί τον agent. Συνήθως υπάρχει ένας λόγος: η περιγραφή γράφτηκε ως «Βοηθός για έλεγχο κώδικα». Το Claude δεν καταλαβαίνει πότε να τον ενεργοποιήσει.

Τύπος αποτελεσματικής περιγραφής (3 μέρη)

Μέρος 1 — τι κάνει. Μία πρόταση για το αποτέλεσμα, όχι τη διαδικασία. Όχι «αναλύει κώδικα», αλλά «εντοπίζει ευπάθειες στον κώδικα και επιστρέφει λίστα με τη σοβαρότητα και τη λύση».

Μέρος 2 — πότε ενεργοποιείται. 3–5 φράσεις σε εισαγωγικά, όπως πραγματικά διατυπώνουν τα αιτήματα οι χρήστες. Μην κάνετε εικασίες — κοιτάξτε το ιστορικό συνομιλιών και τις πραγματικές διατυπώσεις.

Μέρος 3 — πότε ΔΕΝ ενεργοποιείται. 1–2 φράσεις για παρόμοιες εργασίες στις οποίες δεν πρέπει να ανταποκρίνεται αυτό το subagent. Χωρίς αυτή την ενότητα, δύο παρόμοιοι agents συγκρούονται συνεχώς.

Η μαγική φράση «Χρησιμοποίησέ το προληπτικά»

Η επίσημη τεκμηρίωση της Anthropic κάνει μια άμεση σύσταση:

Με άλλα λόγια, το Claude έχει την τάση να μην καλεί ένα subagent από προεπιλογή όταν η περιγραφή δεν περιέχει σαφή σήματα. Προσθέστε «χρησιμοποίησέ το προληπτικά» ή «χρησιμοποίησέ το αμέσως μετά τη συγγραφή κώδικα» και η ενεργοποίηση αυξάνεται αισθητά.

Έτσι μοιάζει μια ισχυρή περιγραφή

description: |
  Ειδικός ελέγχου κώδικα. Ελέγχει προληπτικά τον κώδικα ως προς την
  ποιότητα, την ασφάλεια και τη συντηρησιμότητα. Χρησιμοποίησέ το αμέσως
  μετά τη συγγραφή ή την τροποποίηση κώδικα. Επιστρέφει ιεραρχημένη λίστα
  θεμάτων με τη σοβαρότητα και προτάσεις επίλυσης.
  Μην το καλείς για αλλαγές στην τεκμηρίωση, επεξεργασίες README ή αναδιατυπώσεις
  μηνυμάτων commit — αυτά τα αναλαμβάνει το doc-maintainer.

Τι λειτουργεί εδώ:

• Τα ρήματα «ελέγχει» + «επιστρέφει» προσδιορίζουν ένα συγκεκριμένο αποτέλεσμα, όχι μια διαδικασία.
• Τα «προληπτικά» και «αμέσως μετά» είναι ρητές συνθήκες ενεργοποίησης.
• Το «Μην το καλείς για...» αποκλείει τη σύγκρουση με ένα παρόμοιο subagent.
• Η αγγλική γλώσσα στην περιγραφή είναι η συνηθισμένη επιλογή. Το Claude κάνει καλύτερες αντιστοιχίσεις στα αγγλικά.

5 έτοιμοι προς χρήση ρόλοι subagent που λειτουργούν σε 10 λεπτά#

Κάθε ρόλος παρακάτω είναι ένα μόνο αρχείο, .claude/agents/<name>.md. Αφού δημιουργήσετε το αρχείο, επανεκκινήστε το Claude Code, ανοίξτε το /agents και ελέγξτε ότι εμφανίζεται ο νέος agent στη λίστα. Έπειτα μπορείτε να τον καλέσετε με @agent-name.

1. code-reviewer — έλεγχος κώδικα μετά από κάθε αλλαγή

Αυτό είναι το επίσημο παράδειγμα από την τεκμηρίωση της Anthropic, προσαρμοσμένο για μια εργασιακή διαδικασία:

---
name: code-reviewer
description: |
  Ειδικός ελέγχου κώδικα. Ελέγχει προληπτικά τον κώδικα ως προς την ποιότητα,
  την ασφάλεια και τη συντηρησιμότητα. Χρησιμοποίησέ το αμέσως μετά τη συγγραφή
  ή την τροποποίηση κώδικα.
tools: Read, Grep, Glob
model: inherit
color: blue
---

Είσαι ανώτερος ελεγκτής κώδικα που διασφαλίζει υψηλά πρότυπα ποιότητας κώδικα.

Όταν καλείσαι:
1. Διάβασε το diff και τη λίστα αλλαγμένων αρχείων που παρέχει η κύρια συνεδρία. Αν λείπουν, ζήτησέ της να τα δώσει.
2. Χρησιμοποίησε Read, Grep και Glob για εξέταση των σχετικών αρχείων.
3. Επίστρεψε ευρήματα χωρίς αλλαγές αρχείων ή εκτέλεση εντολών κελύφους.

Λίστα ελέγχου:
- Ο κώδικας είναι σαφής και ευανάγνωστος
- Οι συναρτήσεις και οι μεταβλητές έχουν καλά ονόματα
- Δεν υπάρχει διπλότυπος κώδικας
- Υπάρχει σωστός χειρισμός σφαλμάτων
- Δεν έχουν εκτεθεί μυστικά ή κλειδιά API
- Έχει υλοποιηθεί επικύρωση εισόδου
- Η κάλυψη από δοκιμές είναι επαρκής
- Έχουν ληφθεί υπόψη οι επιδόσεις

Δώσε σχόλια οργανωμένα κατά προτεραιότητα:
- Κρίσιμα ζητήματα (πρέπει να διορθωθούν πριν από τη συγχώνευση)
- Προειδοποιήσεις (πρέπει να διορθωθούν)
- Προτάσεις (εξετάστε το ενδεχόμενο βελτίωσης)

Μορφή: για κάθε ζήτημα - αρχείο:γραμμή + 1 πρόταση για το πρόβλημα + συγκεκριμένη λύση.

Το βασικό στοιχείο είναι το tools: Read, Grep, Glob: ο reviewer έχει εργαλεία ανάγνωσης και αναζήτησης αρχείων, χωρίς Bash, Write ή Edit. Η κύρια συνεδρία ετοιμάζει το diff και το παραδίδει στον reviewer. Η απλή οδηγία να εκτελεί μόνο git diff δεν περιορίζει πλήρως παραχωρημένο εργαλείο Bash.

2. security-auditor — εντοπισμός ευπαθειών και διαρροών

Αυτός ο ρόλος χρησιμοποιεί opus για βαθύτερο συλλογισμό και τον ίδιο περιορισμό εργαλείων Read, Grep και Glob. Η μόνιμη μνήμη παραλείπεται από αυτό το πρότυπο μόνο για ανάγνωση, επειδή η ενεργοποίηση μνήμης agent του δίνει επίσης δυνατότητα εγγραφής μνήμης:

---
name: security-auditor
description: |
  Ειδικός ελέγχου ασφαλείας. Χρησιμοποίησέ το προληπτικά για τον εντοπισμό ευπαθειών OWASP Top 10,
  εκτεθειμένων μυστικών, κινδύνων injection και προβλημάτων αυθεντικοποίησης.
  Εκτέλεσέ το πριν από κάθε deploy ή συγχώνευση στο main.
tools: Read, Grep, Glob
model: opus
color: red
---

Είσαι ελεγκτής ασφαλείας. Εντόπισε αξιοποιήσιμες ευπάθειες, όχι ζητήματα στυλ.

Λίστα ελέγχου:
- SQL / NoSQL injection
- XSS (αποθηκευμένο, ανακλώμενο, DOM-based)
- Κίνδυνοι CSRF / SSRF
- Σκληρά κωδικοποιημένα μυστικά (κλειδιά API, tokens, κωδικοί πρόσβασης)
- Προβληματική διαχείριση αυθεντικοποίησης / συνεδριών
- Μη ασφαλής αποσειριοποίηση
- Έλλειψη επικύρωσης εισόδου
- Path traversal
- Ανοιχτές ανακατευθύνσεις
- Μη ασφαλείς άμεσες αναφορές σε αντικείμενα (IDOR)

Για κάθε εύρημα:
- Σοβαρότητα: Critical / High / Medium / Low
- Αρχείο:γραμμή
- Σενάριο επίθεσης σε 1–2 προτάσεις
- Πρόταση επίλυσης με παράδειγμα κώδικα

Παράλειψε τον θόρυβο από linter ή στυλ. Ανέφερε μόνο αξιοποιήσιμα ζητήματα.

Μόνο για ανάγνωση ως προς τα εργαλεία, με model: opus για σύνθετους ελέγχους όπως αλυσίδες ευπαθειών.

3. research-agent — εκτενής έρευνα σε 8+ πηγές

Αυτό το μοτίβο περιγράφεται από την ίδια την Anthropic στο άρθρο της για το σύστημα έρευνας πολλαπλών agents. Το κλειδί είναι μια ρητή μορφή εξόδου και η απαγόρευση παράθεσης ακατέργαστων αποτελεσμάτων:

---
name: research-agent
description: |
  Ειδικός εκτενούς έρευνας στο διαδίκτυο. Χρησιμοποίησέ το προληπτικά για την εξακρίβωση
  στοιχείων, την ανταγωνιστική ανάλυση, τη συλλογή εξωτερικής τεκμηρίωσης και τη σύγκριση
  προσεγγίσεων σε πολλαπλές πηγές.
tools: WebFetch, WebSearch, Read, Write
model: sonnet
maxTurns: 30
color: purple
---

Είσαι αναλυτής έρευνας. Στόχος: συνοπτική έκθεση, όχι ακατέργαστα αποτελέσματα αναζήτησης.

Διαδικασία:
1. Διαίρεσε το ερώτημα σε 3–5 επιμέρους ερωτήματα
2. Κάνε WebSearch για κάθε επιμέρους ερώτημα και ανάκτησε τις 3–5 κορυφαίες πηγές ανά ερώτημα
3. Διασταύρωσε ισχυρισμούς σε τουλάχιστον 2 ανεξάρτητες πηγές
4. Απόρριψε ιστοτόπους χαμηλής ποιότητας που κυνηγούν το SEO και συγκεντρωτές· προτίμησε πρωτογενείς πηγές
5. Παράθεσε αυτούσια αποσπάσματα με αναφορά URL για κάθε συγκεκριμένο ισχυρισμό
6. Επέστρεψε: TL;DR (3 κουκκίδες) + Ευρήματα + Πηγές (τουλάχιστον 8 διαφορετικοί τομείς)

Αντιμοτίβα προς αποφυγή:
- Μην παραθέτεις γεγονός από μία μόνο πηγή
- Μην παραφράζεις αποσπάσματα σαν να ήταν αυτούσια
- Μην επιστρέφεις στον γονέα ακατέργαστα αποτελέσματα αναζήτησης
- Μη συμπεριλαμβάνεις περιττό πρόλογο / επίλογο ("Ελπίζω να βοηθά")

Το maxTurns: 30 προστατεύει από την ατέρμονη επανάληψη της έρευνας. Η Anthropic αναφέρει αυτόν τον αριθμό στο σύστημα πολλαπλών agents:

Το ενενήντα τοις εκατό αφορά εργασίες συγκριτικής αξιολόγησης έρευνας. Στην πράξη, το κέρδος είναι μικρότερο για επιχειρηματικές εργασίες, αλλά η γενική τάξη μεγέθους είναι παρόμοια.

4. doc-maintainer — διατήρηση συγχρονισμού τεκμηρίωσης και κώδικα

Αυτός ο ρόλος χρησιμοποιεί το model: haiku — χαρακτηριστικό παράδειγμα «ελέγχου κόστους». Η τεκμηρίωση δεν απαιτεί Opus· το Haiku κάνει τη δουλειά στο ένα τρίτο της τιμής:

---
name: doc-maintainer
description: |
  Ειδικός συγχρονισμού τεκμηρίωσης. Χρησιμοποίησέ το μετά τη συγχώνευση χαρακτηριστικών για την ενημέρωση
  του README, της τεκμηρίωσης API και του CHANGELOG. Διαβάζει πρόσφατα commits, εντοπίζει
  αλλαγές χωρίς τεκμηρίωση και ενημερώνει προληπτικά τα έγγραφα.
tools: Read, Write, Edit, Glob, Grep, Bash
model: haiku
memory: project
color: green
---

Διατηρείς την τεκμηρίωση συγχρονισμένη με τον κώδικα.

Όταν καλείσαι:
1. Εκτέλεσε `git log --since="last release"` για να δεις τις πρόσφατες αλλαγές
2. Διάβασε τα README.md, docs/ και CHANGELOG.md
3. Εντόπισε κενά: νέα χαρακτηριστικά χωρίς τεκμηρίωση, API που καταργήθηκαν αλλά εξακολουθούν να τεκμηριώνονται, ασυμφωνίες εκδόσεων

Αποτέλεσμα:
- Ενημερωμένα αρχεία (χρησιμοποίησε Edit, όχι Write — διατήρησε την υπάρχουσα δομή)
- Καταχώριση στο CHANGELOG.md σε μορφή Keep-A-Changelog
- Λίστα των αλλαγών που έκανες (σύνοψη πραγματικού diff, όχι παράφραση)

Κανόνες στυλ:
- Ενεργητική φωνή, ενεστώτας
- Τα παραδείγματα κώδικα πρέπει να είναι έτοιμα για αντιγραφή και επικόλληση
- Χωρίς γλώσσα μάρκετινγκ ("ισχυρό", "αξιόπιστο", "απρόσκοπτο")
- Χωρίς περιττά στοιχεία ("Αυτός ο οδηγός θα σας βοηθήσει...")

5. refactor-agent — ασφαλής αναδόμηση μέσω worktree

Αυτός ο ρόλος χρησιμοποιεί το isolation: worktree — το subagent εργάζεται σε ξεχωριστό αντίγραφο του αποθετηρίου και συγχωνεύετε τις αλλαγές μόνο αν είναι εντάξει:

---
name: refactor-agent
description: |
  Ειδικός ασφαλούς αναδόμησης. Χρησιμοποίησέ το για μετονομασίες, εξαγωγές και ενσωματώσεις που
  δεν πρέπει να αγγίξουν το αντίγραφο εργασίας σου πριν ελεγχθούν. Εκτελείται σε
  προσωρινό git worktree.
tools: Read, Edit, Write, Bash, Grep, Glob
model: sonnet
isolation: worktree
permissionMode: acceptEdits
color: yellow
---

Αναδομείς κώδικα χωρίς να αλλάζεις τη συμπεριφορά του.

Αυστηροί κανόνες:
1. Οι δοκιμές πρέπει να περνούν ΠΡΙΝ και ΜΕΤΑ την αναδόμηση.
   Αν αποτύχουν οι δοκιμές πριν από την αναδόμηση, ΣΤΑΜΑΤΑ και ενημέρωσε.
2. Μία ατομική αναδόμηση ανά commit (εξαγωγή, μετονομασία, ενσωμάτωση).
3. Μην αλλάζεις ποτέ δημόσια API χωρίς ρητή εντολή.
4. Μην τροποποιείς ποτέ δοκιμές, εκτός αν ελέγχουν άμεσα την υλοποίηση που αναδομείται.

Διαδικασία:
- Εκτέλεσε τη σουίτα δοκιμών -> αρχική κατάσταση
- Κάνε ατομική αναδόμηση
- Εκτέλεσε τη σουίτα δοκιμών -> επαλήθευση
- Κάνε commit με συμβατικό μήνυμα: refactor(scope): what

Επέστρεψε: σύνοψη αλλαγών + διαδρομή worktree ώστε ο χρήστης να μπορεί να συγκρίνει και να συγχωνεύσει.

Με αυτόν τον ρόλο εξαφανίζεται το πιο επώδυνο πρόβλημα της αναδόμησης — «έσπασα κάτι και δεν ξέρω πώς να το επαναφέρω»: το αρχικό αντίγραφο μένει ανέπαφο και το subagent εργάζεται σε απομονωμένο worktree.

Πώς ενσωματώνετε τα subagents με το CLAUDE.md, τα Skills και ένα Second Brain;#

Εκκίνηση 5 subagents παράλληλα: ενορχηστρωτής + εργαζόμενοι#

Η παράλληλη ενορχήστρωση είναι μια διάταξη «μαέστρος + ορχήστρα». Ο μαέστρος κρατά το σχέδιο, δεν γράφει τις νότες και ελέγχει τι παίζουν οι μουσικοί. Αν κάποιος παίξει λάθος νότα, ο μαέστρος τού ζητά να την ξαναπαίξει αντί να προσπαθήσει να ολοκληρώσει τη δουλειά στη θέση του.

Για έναν επιχειρηματία, μια πιο κοντινή αναλογία είναι ένα γραφείο μάρκετινγκ που ετοιμάζει στρατηγική για νέο πελάτη. Ένας αναλυτής κάνει SWOT, ένας άλλος αναλύει τον ανταγωνισμό, ένας τρίτος δημιουργεί προφίλ κοινού, ένας ανώτερος αναλυτής απορρίπτει υποθέσεις που δεν ταιριάζουν στον προϋπολογισμό και ο υπεύθυνος έργου συναρμολογεί την τελική παρουσίαση. Στο Claude Code, αυτή η διαδικασία ξεκινά με μία πρόταση — και ο αξιολογητής αποτελεί μέρος της διαδικασίας αντί να εμφανίζεται εκ των υστέρων.

Ελάχιστη προτροπή ενορχήστρωσης

Αρκεί μία πρόταση στην κύρια συνομιλία:

Εκκίνησε πέντε subagents παράλληλα: τρία research-agents για διαφορετικές πηγές
(τεκμηρίωση Anthropic, αποθετήρια GitHub, αρθρογράφοι για AI), ένα critic-agent για να φιλτράρει
τα αδύναμα συμπεράσματα και ένα summary-agent για το τελικό έγγραφο.

Πλαίσιο: γράφω έναν οδηγό για το X. Στόχος: 2,000 λέξεις με πηγές.
Πριν ξεκινήσει, το καθένα διαβάζει το CLAUDE.md.

Έπειτα το Claude αναθέτει την εργασία στους πέντε agents. Καθένας εργάζεται στο δικό του πλαίσιο: οι research agents χρησιμοποιούν τις αντίστοιχες πηγές τους, ο critic φιλτράρει και ο summary agent συναρμολογεί το αποτέλεσμα. Μόνο οι τελικές συνόψεις επιστρέφουν στην κύρια συνομιλία.

Πού αποδίδει ο παραλληλισμός

Όχι παντού. Η παράλληλη εκτέλεση έχει νόημα μόνο όταν:

1. Οι εργασίες είναι ανεξάρτητες. Αν το research-agent #2 περιμένει το αποτέλεσμα του research-agent #1, δεν υπάρχει παραλληλισμός — ουσιαστικά θα εργαστούν διαδοχικά.
2. Οι εργασίες απαιτούν πολύ χρόνο. Δεν έχει νόημα να παραλληλίσετε την «αφαίρεση κενών στο τέλος γραμμής»· το κόστος εκκίνησης των subagents θα εξανεμίσει το κέρδος.
3. Υπάρχουν αρκετά όρια χρήσης. Περισσότερα γι’ αυτό σε ξεχωριστή ενότητα παρακάτω — τα παράλληλα subagents καταναλώνουν γρήγορα tokens.

Multi-Agent v2 της Anthropic: το επόμενο βήμα

Τον Μάιο του 2026, η Anthropic κυκλοφόρησε το Multi-Agent Orchestration v2 με τρεις σημαντικές διαφορές σε σχέση με την κλασική προσέγγιση εκκίνησης παράλληλων subagents. Περισσότερα στην επόμενη ενότητα.

Τι νέο υπάρχει στο Multi-Agent v2: ενορχήστρωση, αποτελέσματα, Dreaming#

Multi-Agent Orchestration: κοινόχρηστο σύστημα αρχείων + ενδιάμεσοι έλεγχοι

Η Anthropic περιγράφει τη λειτουργία ως εξής:

Η βασική διαφορά από τα κλασικά subagents είναι το κοινόχρηστο σύστημα αρχείων. Παλαιότερα, κάθε subagent εργαζόταν σε πλήρη απομόνωση και η ανταλλαγή γινόταν μόνο μέσω της σύνοψης που επέστρεφε. Τώρα οι ειδικοί μπορούν να γράφουν σε έναν κοινόχρηστο φάκελο και ο επικεφαλής agent διαβάζει τα αποτελέσματα όσο προχωρά η εργασία, όχι μόνο στο τέλος. Έτσι λύνεται το πρόβλημα «όλοι δούλεψαν όλη μέρα και στο τέλος αποδείχθηκε ότι δύο άτομα ακολουθούσαν ασύμβατες προσεγγίσεις».

Δεύτερο στοιχείο είναι οι ενδιάμεσοι έλεγχοι κατά τη ροή εργασίας. Ο επικεφαλής agent μπορεί να σταματήσει και να ρωτήσει οποιονδήποτε ειδικό «πώς πάει;» και έπειτα να προσαρμόσει το συνολικό σχέδιο. Αυτό μοιάζει με τον τρόπο που εργάζεται ένας πραγματικός διευθυντής ομάδας.

Outcomes: κριτήρια αντί για οδηγίες βήμα προς βήμα

Με το Outcomes, γράφετε κριτήρια επιτυχίας και ο agent βρίσκει τρόπο να τα ικανοποιήσει. Ένας ξεχωριστός grader ελέγχει το αποτέλεσμα στο δικό του πλαίσιο, ώστε να μην «μολύνεται» από τον συλλογισμό του κύριου agent.

Δέκα τοις εκατό στις απαιτητικές εργασίες είναι σημαντικό κέρδος. Ειδικά όταν η εργασία διατυπώνεται ως «σύνταξε ένα εκτενές άρθρο που πληροί αυτά τα ποιοτικά κριτήρια» αντί για «ακολούθησε τα βήματα 1–7».

Dreaming: οι agents αποκτούν εμπειρία μεταξύ συνεδριών

Αυτή είναι η πιο νέα εννοιολογικά λειτουργία. Ένας agent εξετάζει προηγούμενες συνεδρίες, εντοπίζει μοτίβα επιτυχιών και λαθών και ενημερώνει τον χώρο αποθήκευσης μνήμης. Μπορείτε να ρυθμίσετε χειροκίνητο έλεγχο πριν από την εφαρμογή των αλλαγών ή να τον αφήσετε να επεξεργαστεί ο ίδιος τη μνήμη.

Η Anthropic αναφέρει ότι η Harvey (εταιρεία νομικής τεχνολογίας) είδε περίπου εξαπλάσια αύξηση της επιτυχίας σε εργασίες σύνταξης νομικών εγγράφων μετά την υλοποίηση του Dreaming. Αυτό λειτουργεί ήδη στην παραγωγή και δεν αποτελεί απλώς επίδειξη.

Τι σημαίνει αυτό για επιχειρηματίες που δεν προγραμματίζουν

Το Multi-Agent Orchestration είναι προς το παρόν διαθέσιμο μέσω του Claude Agent SDK, όχι απευθείας στο CLI του Claude Code. Ωστόσο, η κατεύθυνση είναι σαφής: η ενορχήστρωση μετακινείται από το «εκκινείς χειροκίνητα N subagents» στο «περιγράφεις την εργασία και ο επικεφαλής agent αποφασίζει σε ποιους θα την αναθέσει και πώς». Αν μόλις ξεκινάτε με τα subagents, μην ανησυχείτε ακόμα για το v2. Μάθετε το κλασικό μοτίβο «1 κύρια συνομιλία + 3–5 subagents με διαφορετικούς ρόλους» και σε 3–6 μήνες μπορείτε να περάσετε φυσικά στο Managed Agents.

7 λάθη που εμποδίζουν τα subagents να αποδώσουν#

Λάθος 1. Οι περιγραφές «Βοηθός για Χ» δεν ενεργοποιούν το subagent

Σύμπτωμα: γράψατε ένα subagent, ελέγξατε τη δομή και όλα είναι έγκυρα, αλλά το Claude δεν το καλεί για τα αιτήματα των χρηστών. Η αιτία είναι σχεδόν πάντα η ίδια: η περιγραφή είναι αφηρημένη, όπως «Βοηθός για έλεγχο κώδικα». Η λύση: γράψτε 3–5 πραγματικές φράσεις χρηστών σε εισαγωγικά απευθείας στην περιγραφή, μαζί με τα «χρησιμοποίησέ το προληπτικά» / «χρησιμοποίησέ το αμέσως μετά».

Λάθος 2. Δημιουργία subagent ενώ χρειάζεται Skill

Ένα subagent κοστίζει περισσότερο από ένα Skill — δημιουργεί δικό του πλαίσιο, φορτώνει δικό του system prompt και χρησιμοποιεί περισσότερα tokens. Αν μια εργασία είναι σύντομη, δεν θα καταναλώσει το κύριο πλαίσιο και μπορεί να ολοκληρωθεί σε ένα πέρασμα, τότε πρέπει να γίνει με Skill, όχι με subagent. Παράδειγμα αντιμοτίβου: ένα subagent format-validator που ελέγχει ένα JSON schema με βάση 20 κανόνες. Αυτό πρέπει να είναι Skill: ένα μοντέλο, χωρίς να χρειάζεται απομόνωση ή φόρτωση επιπλέον πλαισίου.

Λάθος 3. Εκκίνηση «60 παράλληλων agents» από την αρχή

Αυτή είναι η πιο διαδεδομένη ψευδαίσθηση. Βλέπετε ένα tweet που λέει «έχω 1,500 agents σε λειτουργία» και σκέφτεστε «πρέπει να κάνω κι εγώ το ίδιο». Στην πράξη, 60 agents εξαντλούν τα όρια ενός προγράμματος Pro μέσα σε μία ώρα, παράγουν σωρό αντικρουόμενων αποτελεσμάτων και στο τέλος της ημέρας δεν έχετε ολοκληρώσει τίποτα.

Ένας επαγγελματίας στο Medium το διατυπώνει ως εξής:

Η λύση: ξεκινήστε με ένα subagent για μία εργασία. Αφού το κατακτήσετε, προσθέστε ένα δεύτερο με διαφορετικό ρόλο. Όταν μάθετε να συντονίζετε δύο, προχωρήστε σε ομάδα 3–5. Η μετάβαση από το «εγκατέστησα το Claude Code χθες» στο «σήμερα έχω 20 παράλληλα» είναι βέβαιο ότι θα χαλάσει τον κώδικα και θα εξαντλήσει τα όρια.

Λάθος 4. Παροχή όλων των εργαλείων σε κάθε agent

Αν ο ελεγκτής κώδικά σας έχει πρόσβαση στα Bash, Write και WebFetch, αυτό αποτελεί τεράστιο κενό ασφαλείας και κόστους. Ένας ελεγκτής δεν πρέπει να έχει άδεια εγγραφής σε αρχεία, πόσο μάλλον πρόσβαση στο διαδίκτυο.

Η λύση: περιορίστε αυστηρά το tools. Ένας ελεγκτής κώδικα χρειάζεται μόνο τα Read, Grep, Glob. Ένας ελεγκτής ασφαλείας λαμβάνει τα ίδια εργαλεία ανάγνωσης/αναζήτησης και diff από την κύρια συνεδρία. Η προσθήκη Bash δίνει δυνατότητα κελύφους· δεν περιορίζει αυτόματα τον agent στο git diff. Ένας research agent χρειάζεται τα WebFetch, WebSearch, Read, Write. Μη δίνετε σε ένα subagent περισσότερα δικαιώματα από όσα χρειάζεται για μία συγκεκριμένη εργασία.

Λάθος 5. Ένα subagent παραθέτει ακατέργαστα αποτελέσματα στο κύριο πλαίσιο

Αν ένας research agent επιστρέψει στην κύρια συνομιλία «να και οι 30 σελίδες που βρήκα· βγάλτε εσείς άκρη», έχετε χάσει το βασικό πλεονέκτημα των subagents: την απομόνωση του θορύβου. Η λύση: ορίστε ρητά μορφή εξόδου στο system prompt του subagent. «Επέστρεψε ΜΟΝΟ: TL;DR με 3 κουκκίδες + λίστα 5 πηγών. ΧΩΡΙΣ αποσπάσματα κώδικα, ΧΩΡΙΣ ακατέργαστα αποτελέσματα αναζήτησης.» Αυτή η μορφή πρέπει να είναι αυστηρή — το subagent δεν πρέπει να μπορεί να «το μετατρέψει σε δοκίμιο».

Λάθος 6. Ασαφή αιτήματα: ασαφείς οδηγίες ανάθεσης

Ένα subagent δεν μπορεί να δει το ιστορικό της κύριας συνομιλίας. Ξεκινά με καθαρό πλαίσιο + CLAUDE.md + όσα γράψατε ρητά σε αυτό. Αν γράψετε «διόρθωσε την αυθεντικοποίηση», το subagent θα επινοήσει πράγματα. Αντ’ αυτού: «Διόρθωσε τον βρόχο ανακατεύθυνσης OAuth, όπου, μετά από επιτυχημένη σύνδεση, ο χρήστης ανακατευθύνεται στο /login αντί για το /dashboard. Αρχείο: src/lib/auth.ts.»

Ένας σαφής κανόνας: όταν αναθέτετε μια εργασία, δώστε στο subagent τόσο πλαίσιο όσο θα δίνατε σε έναν νέο συνεργάτη που μόλις εντάχθηκε στο έργο.

Λάθος 7. Agents βασισμένοι σε ρόλους αντί για εργασίες

Ένα δελεαστικό μοτίβο είναι: «ας δημιουργήσουμε έναν frontend-developer, έναν backend-developer και έναν qa-engineer και ας τους βάλουμε να δουλέψουν ως ομάδα». Δεν λειτουργεί. Κάθε «ρόλος» χάνει το πλαίσιο ολόκληρου του έργου και οι agents δεν μπορούν να συμφωνήσουν στις λεπτομέρειες επειδή δεν βλέπουν ο ένας τον άλλο.

Η λύση: ένα subagent πρέπει να αναλαμβάνει μια επαναλαμβανόμενη εργασία με σαφές αποτέλεσμα, όχι έναν ρόλο. Όχι «frontend-developer», αλλά «explore-ui-tree», «refactor-component», «audit-accessibility». Κάθε subagent που βασίζεται σε εργασία εκτελεί μία συγκεκριμένη δουλειά και επιστρέφει ένα συγκεκριμένο αποτέλεσμα.

Πόσο κοστίζουν τα παράλληλα subagents και πότε συμφέρουν;#

Ένα πρόγραμμα Pro θα εξαντληθεί μέσα σε μία ώρα αν εκκινήσετε 5 παράλληλα subagents για σύνθετες εργασίες. Το Max 5x ($100) είναι ένα ρεαλιστικό ελάχιστο για τακτική παράλληλη εργασία. Για ομάδες και Enterprise, το ζήτημα του κόστους αντιμετωπίζεται ήδη στο επίπεδο του προϋπολογισμού εργαλείων.

Για περισσότερα σχετικά με την εξοικονόμηση tokens στο Claude Code, δείτε τον ξεχωριστό οδηγό για τα όρια. Για τα subagents, ο βασικός κανόνας είναι ότι αξίζουν σε εργασίες που απαιτούν τουλάχιστον 10 λεπτά συγκεντρωμένης δουλειάς. Αν μια εργασία είναι συντομότερη, μη δημιουργείτε subagent· κάντε την στην κύρια συνομιλία ή με ένα Skill.

Πώς ενσωματώνετε τα subagents με το CLAUDE.md, τα Skills και ένα Second Brain;#

Ένα subagent βασίζεται σε τρία πράγματα που πρέπει να υπάρχουν στο έργο σας πριν δημιουργήσετε τον πρώτο σας ειδικό:

1. Το σωστό CLAUDE.md. Ένα subagent διαβάζει το CLAUDE.md πριν ξεκινήσει — είναι το «συμβόλαιο εργασίας» του. Χωρίς αυτό, δεν γνωρίζει το πλαίσιο του έργου, τους περιορισμούς του ή τον τόνο του. Θα επινοήσει πράγματα.

2. Βασικά Skills. Ένα Skill είναι μια συσκευασμένη μεθοδολογία. Ένα subagent φορτώνει μόνο τα Skills που χρειάζεται, όχι τα πάντα μαζί. Χωρίς Skills, επαναλαμβάνει κάθε φορά την ίδια δουλειά από την αρχή.

3. Second Brain: δομή γνώσης. Ο φάκελος business/ (ή το αντίστοιχό του στον τομέα σας) είναι μια βιβλιοθήκη την οποία συμβουλεύονται όλα τα subagents. Χωρίς αυτόν, ένα subagent δίνει μια μέτρια απάντηση ChatGPT που δεν διαφέρει από οποιαδήποτε άλλη.

Αν αντιστρέψετε τη σειρά, θα έχετε εντυπωσιασμό χωρίς αποτελέσματα. Το «έχω 60 παράλληλα subagents» με έναν άδειο φάκελο business/ σημαίνει 60 μέτριες συνεδρίες ChatGPT με την ίδια προσέγγιση.

Ο πιο γρήγορος τρόπος για να ξεκινήσετε είναι να αντιγράψετε το code-reviewer από το πρώτο παράδειγμα παραπάνω στο .claude/agents/code-reviewer.md, να επανεκκινήσετε το Claude Code και να καλέσετε το @agent-code-reviewer στο επόμενο commit σας. Σε 5 λεπτά θα ξέρετε αν χρειάζεστε subagents ή αν αρκεί η κύρια συνομιλία.